SÀI GÒN - Sáng ngày Thứ Bảy 23-7-2005, Giám đốc Công ty Ðiện lực Sài Gòn, Lê minh Hoàng, và cũng đồng thời là đại biểu quốc hội do đảng CSVN đặt để, cho hay trong cuộc họp báo rằng ông ta xin từ chức.

Trước đây, phó giám đốc của công ty này đã bị cách chức.

Vụ thay thế các điện kế (analog) tổng số lên tới 260,000 bằng loại điện kế điện tử bùng nổ lớn khi hàng ngàn người dân kêu ca khiếu kiện rằng mức độ điện tiêu thụ hàng tháng của gia đình họ không thay đổi nhưng từ khi được thay thế với điện kế điện tử, họ đã phải trả tiền nhiều gấp rưỡi, nhiều gấp đôi.

Ỉm đi không được, một số nhà dân làm dữ quá đã được thay trở lại loại điện kế cũ thì lượng điện tiêu thụ... trở lại bình thường.

Trước sự phản ứng của hàng chục ngàn gia đình, công ty điện lực thành phố Sài Gòn đã phải loan báo thay trả lại cho tất cả các nhà nào từng bị thay thế bằng loại điện kế điện tử mới.

Một số tin tức được hé lộ cho thấy, trên nguyên tắc, công ty điện lực Sài Gòn đấu thầu và mua điện kế của một nhà sản xuất ở Singapore, nhưng trên thực tế, họ đã mua phụ tùng dỏm của Trung Cộng để sản xuất trong nước nhưng vẫn đề nhãn mác là hàng Singapore.

Ðiều đáng lưu ý nữa là công ty Quang Trung, đứng ra thầu vụ cung cấp điện kế này, lại là công ty kinh doanh của giám đốc Lê minh Hoàng cùng một số người nữa gồm cả nguyên phó giám đốc điện lực Sài Gòn (nghỉ hưu năm 2002).

Nói trắng ra, vụ thay thế điện kế điện tử ở Sài Gòn của công ty điện địa phương là một kế hoạch kinh doanh gian dối của những kẻ cầm đầu Công ty Ðiện Sài Gòn với sự chấp thuận ngầm từ đâu đó trên cao và ở thành phố.

Ðể giải tỏa sự phẫn nộ của dân chúng, chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công Ty Ðiện Lực quốc doanh Việt Nam (EVN), Ðặng Hùng cho biết “EVN đang chỉ đạo xây dựng quy trình thay thế điện tử 1 pha LTE66 với các nguyên tắc đảm bảo tính khách quan trong việc xác định sai số để làm cơ sở trả lại tiền điện cho khách hàng.”

Bản tin ngày 23-7-2005 của báo điện tử VNExpress nói về cách “chữa cháy” của EVN như sau:

Ngày 23/7, EVN chính thức công bố những sai phạm của Công ty Ðiện lực TP Sài Gòn trong vụ đấu thầu mua sắm 312,000 chiếc điện kế điện tử LTE66. Khi lập hồ sơ mời thầu, Công ty Ðiện lực TP sài Gòn đã không quy định yêu cầu cụ thể về kinh nghiệm sản xuất của nhà sản xuất và kinh nghiệm kinh doanh của nhà thầu. Trong quá trình đánh giá thầu, không đánh giá tư cách pháp lý của nhà thầu (Giấy phép đăng ký kinh doanh của nhà thầu Linkton Singapore không chứng minh được có ngành nghề sản xuất điện kế điện tử nhưng vẫn được Tổ chuyên gia xét thầu chấp nhận). Ngoài ra, giấy bảo lãnh dự thầu không hợp lệ, phương án chào giá của nhà thầu không đúng với quy định của hồ sơ mời thầu nhưng vẫn được chấp nhận...

Hợp đồng có những thay đổi lớn về tài liệu giao hàng và chứng từ thanh toán so với điều kiện ghi trong hồ sơ mời thầu dẫn đến không xác định được nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa. Không những vậy, khi giao nhận hàng hóa thiếu tài liệu kỹ thuật thương mại hoặc có nhiều tài liệu không hợp lệ theo quy định của hợp đồng, nhưng vẫn tiến hành nghiệm thu, thanh toán.

Theo quy trình thay thế đang được xây dựng, điện kế sử dụng thay thế là loại điện kế 1 pha xoay chiều kiểu cảm ứng (điện kế cơ khí) hoặc điện kế điện tử 1 pha đủ điều kiện theo quy định của Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng, phải được kiểm định ban đầu trước khi lắp đặt. Ðơn vị thực hiện kiểm định ban đầu là phòng điện kế được ủy quyền của Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng. Tuy nhiên, vì tính phức tạp trong giá thành, tính năng nên phương án thay thế bằng loại điện kế điện tử khác đã không thể thực hiện. Theo ông Hùng, sẽ thay toàn bộ 287,000 điện kế điện tử bằng điện kế cơ hiệu EMIC do Công ty TNHH thiết bị đo điện sản xuất.

“Trước khi tháo số điện kế trên và lắp điện kế mới, Ðiện lực phải gửi giấy thông báo thời gian thực hiện đến khách hàng trước thời gian 7 ngày. Nội dung thông báo gồm xin ý kiến khách hàng về việc thay điện kế và hẹn ngày thay điện kế. Khi tháo điện kế điện tử 1 pha LTE66, Ðiện lực mời khách hàng cùng chứng kiến và ký biên bản treo tháo, chốt chỉ số điện kế, niêm phong điện kế điện tử 1 pha LTE66. Trường hợp chủ hợp đồng mua bán điện vắng mặt, phía khách hàng có thể cử người đại diện thay thế” - ông Hùng khẳng định.

Việc xác định sai số của điện kế điện tử 1 pha LTE66 được thực hiện bằng 1 trong 2 phương pháp: Kiểm định điện kế bằng các cơ quan kiểm định độc lập, đủ tư cách và xác định bằng phương pháp đối chứng giữa điện kế điện tử 1 pha LTE66 với điện kế mới thay thế. Nếu thực hiện theo phương pháp kiểm định dự kiến sẽ mất 7-8 tháng, thực hiện theo phương pháp đối chứng sẽ còn lâu hơn.

Trên cơ sở xác định sai số của điện kế điện tử, sẽ tính toán thoái hoàn tiền điện đối với những điện kế chạy sai. Thời gian bồi hoàn tính từ khi lắp đặt đến khi tháo. Ðiện năng được bồi hoàn tính theo mức sai số vượt ngoài phạm vi cho phép, bằng tổng số tiền bồi hoàn tính toán của từng tháng, tính theo bậc thang cao nhất trong tháng cộng với thuế VAT và lãi suất vay ngân hàng. Không truy thu tiền điện của khách hàng trong trường hợp điện kế điện tử chạy chậm.